wat is lymfoedeem?

Een lymfoedeem is een abnormale ophoping van eiwitten en vocht in je lichaamsweefsel. Dit treedt op als het evenwicht tussen aan- en afvoer van vocht in je lichaam wordt verstoord. In de volksmond noemt men dit verschijnsel dikke arm of dik been. Lyfoedeem kan ook voorkomen na een borstoperatie waarbij je lymfeklieren uit je oksel zijn verwijderd of door bestraling zijn aangetast. In dat geval zal je arm aan je geopereerde zijde dikker worden. Een lymfoedeem kan zich voordoen binnen de vijf jaar na een borstsparende ingreep en binnen de vijftien jaar na een borstamputatie.

Armkous

kan ik een lymfoedeem voorkomen?

Helemaal uitsluiten kan je het niet. Waarom iemand lymfoedeem krijgt en een ander niet, is niet echt duidelijk. De eerste symptomen zijn een zwelling, een zwaar gespannen of moe gevoel, pijn of tintelingen, huidafwijkingen of infecties. Dit zowel in de arm, hand, oksel, borst of rug. Toch is het mogelijk om de kans op lymfoedeem aan je arm te verminderen:

tips

  • Voorkom verwondingen aan je arm: elk letsel kan schade berokkenen aan je lymfevaten. Draag aangepaste handschoenen tijdens huishoudelijk werk of klusjes in de tuin. Vermijd blessures aan je nagels.
  • Heb je toch een kwetsuur, ontsmet ze dan onmiddellijk.
  • Bouw het gebruik van je arm rustig op en voorkom overbelasting.
  • Probeer normaal te bewegen en licht te sporten.
  • Vermijd om gedurende lange tijd repetitieve handelingen uit te voeren.
  • Vermijd zware spierinspanningen of overbodige druk op de arm en schouder.
  • Draag geen kleding met elastische mouwen.
  • Slaap niet op je behandelde kant. De beste slaaphouding is op je rug met je arm op een hoofdkussen naast jou.
  • Vermijd injecties, bloedafname of bloeddrukmetingen aan je behandelde arm.
  • Vermijd extreme warmte en kou.

hoe kan ik mijn lymfoedeem laten behandelen?

Probeer eerst je arm zoveel mogelijk rust te geven en hoger te leggen. Als je na een paar dagen nog klachten hebt, neem je best contact op met je huisarts of een specialist. Hoe vroeger je met een behandeling begint en hoe beter je die onderhoudt, hoe meer kans op slagen er is. Je kan lymfoedeem manueel of met een lymfedrainagetoestel behandelen. In het eerste geval probeert een therapeut het pompmechanisme van de aanwezige lymfevaten via massage te activeren. Als je een lymfedrainagetoestel gebruikt, plaats je een manchet rond je arm. Hierdoor krijg je meer druk op je getroffen arm.

Tip: Een lymfedrainagetoestel kan je tijdelijk ontlenen bij onze uitleendienst.

kan ik een lymfoedeem vermijden na een borstoperatie?

Het is zeker aangeraden: de druk van de armkous houdt de verminderde druk die optreedt door de behandeling op peil. Over het algemeen wordt er voor gekozen om je arm eerst in te zwachtelen met een rekverband. Van zodra er door dat verband genoeg afname van oedeemvocht is, kan je overschakelen op een therapeutische kous of armkous. Er zijn twee soorten armkousen: een vlakbreikous (met naad) en een rondbreikous (zonder naad). Armkousen zijn net als compressiekousen voor je benen onderverdeeld in vier klasses: van zeer lichte (klasse I) tot zeer zware (klasse IV) druk. Een compressiehandschoen kan ook helpen om de druk op de arm te verhogen en het lymfevocht af te voeren zodat je arm minder sterk opzwelt.