Een slapeloze nacht kan ook jou overkomen. Dat is vervelend, maar op zich niet erg. Lastiger wordt het wanneer het slaapprobleem aanhoudt en je last krijgt van symptomen die je levenskwaliteit in de weg staan. Wij vroegen tips en advies aan Annelore Roose, psychologe in het slaaplabo van UZ Leuven. Zij is gespecialiseerd in de behandeling van mensen met een chronisch slaapprobleem.

slapen is loslaten

Voor kinderen vinden we het normaal om een stabiel slaapritueel te gebruiken. We zorgen dat ze rustig worden, ze poetsen hun tanden, we lezen een verhaaltje en klaar. Als volwassene verliezen we het belang van een goede afbouw van de dag vaak uit het oog. We zijn tot laat in de weer en duiken dan ons bed in, met de torenhoge verwachting van een snelle en diepe slaap. Jammer, maar zo werkt het niet. Ook als volwassene heb je nood aan een uur tot anderhalf uur om uit het dagritme te stappen en zowel fysiek als geestelijk tot rust te komen.

Slecht of nauwelijks slapen kan ingrijpende klachten met zich meebrengen. Je wordt humeurig en prikkelbaar, hebt last van geheugen- en concentratieverlies en kan moeilijker nieuwe informatie opslaan. Je lichaam gebruikt de rust van de nacht om indrukken en prikkels te verwerken. Als je langdurig slecht slaapt, ben je op den duur zo obsessief bezig met goed willen slapen dat de kans om in slaap te vallen paradoxaal genoeg kleiner wordt. Hoe meer je erover gaat nadenken en mee bezig bent, hoe actiever je je brein houdt.

Een sluitende definitie van wat een chronisch slaapprobleem precies is, is er voorlopig niet. Werkdefinities zijn het erover eens dat je een slaapprobleem hebt als je problemen hebt met inslapen, doorslapen of als je te vroeg wakker wordt. Houdt dat meer dan dertig minuten aan gedurende minstens drie maand en drie keer per week, dan spreek je over een chronisch slaapprobleem.

een kwaal van de laatste tijd?

Slaapproblemen zijn van alle tijden, maar er is de laatste jaren wel degelijk een significante stijging waar te nemen. Daar zitten de nieuwe technologie en de sociale media zeker voor iets tussen. Computers, gsm’s en tablets blijven de geest prikkelen, soms tot in de late uren. We kijken niet alleen naar het blauwe licht op het scherm, we scrollen, tikken en klikken ook constant: dat vraagt om cognitieve activiteit en dus alles behalve rust.

Bovendien is de content die we via deze schermen aangeboden krijgen compleet onvoorspelbaar. Als je in bed nog snel je Facebook opent, wie weet welk nieuws krijg je dan te zien … Het kan je zomaar ongerust, euforisch of verdrietig maken. Mijn advies is heel duidelijk: ban alle schermen uit je slaapkamer. Het excuus ‘Maar ik heb mijn telefoon nodig als wekker’ raakt hier niet door. Koop een wekker en zet die op je nachtkastje. Je vrienden, familie en werk kunnen echt wel wachten tot de volgende ochtend.

slaaptherapie

Als je last hebt van chronische slapeloosheid, kan je slaaptherapie volgen. Deze training staat bekend als CGT-I (‘Cognitieve Gedragstherapie voor Insomnia’) en leert je om anders te kijken naar je slaap.